ในยุคที่โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) อุตสาหกรรมหนักอย่าง “ปูนซีเมนต์และคอนกรีต” ถูกจับตามองว่าเป็นหนึ่งในภาคส่วนที่ต้องปรับตัวอย่างเร่งด่วนที่สุด ล่าสุด ประเทศไทยได้ประกาศศักดาความพร้อมและวิสัยทัศน์ในระดับสากล เมื่อ ดร.ชนะ ภูมี นายกสมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย (TCMA) ได้รับความไว้วางใจจากเหล่า CEO ของบริษัทผู้ผลิตปูนซีเมนต์ยักษ์ใหญ่ทั่วโลก ให้ดำรงตำแหน่ง กรรมการสมาคมปูนซีเมนต์และคอนกรีตโลก (Global Cement and Concrete Association: GCCA) ต่อเนื่องเป็นวาระที่ 2
การได้รับเลือกครั้งนี้ไม่ใช่เพียงเกียรติยศส่วนบุคคล แต่คือการยืนยันว่า “ยุทธศาสตร์สีเขียว” ของไทยกำลังเดินมาถูกทางและเป็นที่ยอมรับในระดับโลก
1. โอกาสเชิงกลยุทธ์: เชื่อมโยงโลก-อาเซียน-ไทย (Connecting the Dots) ดร.ชนะ ได้ระบุถึงบทบาทสำคัญในวาระที่ 2 นี้ว่า คือการทำหน้าที่เป็น “สะพานเชื่อม” (Bridge Builder)ระหว่างมาตรฐานโลกและศักยภาพของไทย การอยู่ในบอร์ด GCCA ทำให้ไทยสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมในการกำหนดมาตรฐานอุตสาหกรรมโลก (Global Standards) ซึ่งจะช่วยให้ผู้ประกอบการไทยไม่ต้องเป็นฝ่าย “วิ่งตาม” กฎเกณฑ์สิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดขึ้น แต่เป็นฝ่าย “ร่วมกำหนด” ทิศทาง นอกจากนี้ ยังเป็นโอกาสในการนำ “ทุนสีเขียว” (Green Finance) จากสถาบันการเงินระดับโลกที่พร้อมสนับสนุนโครงการลดคาร์บอน ให้ไหลเข้ามาสู่อุตสาหกรรมในไทยและภูมิภาคอาเซียนมากขึ้น เพื่อเปลี่ยนผ่านโครงสร้างพื้นฐานเดิมสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Economy)
2. อาวุธลับทางเทคโนโลยี: CCUS และพลังงานสะอาด
หัวใจสำคัญของการก้าวไปสู่ Net Zero 2050 คือการนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาใช้ ดร.ชนะ มุ่งเน้นการดึงเทคโนโลยี CCUS (Carbon Capture, Utilization, and Storage) หรือการดักจับ การใช้ประโยชน์ และการกักเก็บคาร์บอน เข้ามาสู่ภาคการผลิต เทคโนโลยีนี้คือ “ตัวเปลี่ยนเกม” (Game Changer) ที่จะช่วยดักจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากการผลิตปูนซีเมนต์เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมอื่นหรือกักเก็บลงใต้ดิน
การมีตำแหน่งใน GCCA จะช่วยให้ไทยเข้าถึงเครือข่ายงานวิจัยและเทคโนโลยีต้นแบบ (Pilot Projects) จากประเทศพัฒนาแล้ว ทำให้ไทยสามารถย่นระยะเวลาในการลองผิดลองถูก และนำเทคโนโลยีมาปรับใช้ได้เร็วขึ้น (Fast-track adoption)
3. “สระบุรี Sandbox” โมเดลต้นแบบเมืองคาร์บอนต่ำที่โลกจับตามอง ความสำเร็จที่เป็นรูปธรรมที่สุดของ TCMA ภายใต้การนำของ ดร.ชนะ คือการผลักดันโครงการ “สระบุรี Sandbox” ซึ่งเป็นโครงการนำร่องที่เปลี่ยนจังหวัดสระบุรี—แหล่งอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ—ให้กลายเป็น “ห้องทดลองขนาดใหญ่” สำหรับสังคมคาร์บอนต่ำ โครงการนี้ทำงานภายใต้แนวคิด Collaborative Mindset ที่รวบรวมภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน มาทำงานร่วมกันเพื่อเปลี่ยนข้อจำกัดทางกฎหมาย การส่งเสริมพลังงานสะอาด และการจัดการของเสียมาใช้เป็นเชื้อเพลิงทดแทน ซึ่งโมเดลสระบุรี Sandbox นี้เองที่ได้รับคำชมอย่างมากในเวที GCCA จนกลายเป็นต้นแบบที่หลายประเทศอยากนำไปปรับใช้
4. Thailand 2050 Net Zero Roadmap: ผู้นำที่แท้จริงในภูมิภาค ประเทศไทยคือประเทศแรกในโลกที่ร่วมกับ GCCA จัดทำ Thailand 2050 Net Zero Cement and Concrete Roadmap ได้สำเร็จเป็นลำดับแรกๆ ซึ่งครอบคลุม 5 เสาหลักสำคัญ:
- Decarbonization in Production: การลดคาร์บอนในกระบวนการผลิตโดยตรง
- Circular Economy: การนำวัสดุเหลือใช้กลับมาเป็นเชื้อเพลิงและวัตถุดิบ
- Innovation: การพัฒนานวัตกรรมวัสดุก่อสร้างชนิดใหม่ (Low Carbon Cement)
- Policy Support: การผลักดันนโยบายรัฐที่เอื้อต่อการจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว
- Financial Synergy: การเชื่อมโยงแหล่งเงินทุนเพื่อความยั่งยืน
5. บทบาทนำในอาเซียน: จากความสำเร็จสู่พลังรวมหมู่ ดร.ชนะ ไม่ได้มองเพียงแค่ไทย แต่เขามองไปถึงการสร้าง “อาเซียนสีเขียว” ด้วยการผนึกกำลัง 8 ประเทศพันธมิตรในอาเซียน เพื่อประกาศ Decarbonization Roadmap ร่วมกัน การทำหน้าที่ในบอร์ด GCCA จึงเป็นการย้ำเตือนว่าไทยคือ “ผู้นำทางยุทธศาสตร์” ที่พร้อมจะขับเคลื่อนทั้งภูมิภาคให้ก้าวข้ามความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อม และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันระดับโลก
ท้ายสุด บทสรุปวิสัยทัศน์ ความท้าทายในอนาคตไม่ใช่เพียงเรื่องของการลดมลพิษ แต่คือเรื่องของ “ความอยู่รอดทางการแข่งขัน” การที่ ดร.ชนะ ภูมี นั่งตำแหน่งกรรมการ GCCA วาระที่ 2 จึงเป็นสัญญาณชัดเจนว่าอุตสาหกรรมไทยจะไม่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง แต่จะก้าวขึ้นเป็นผู้เล่นสำคัญที่เป็น “ผู้ชนะ” บนเส้นทางสีเขียวอย่างยั่งยืน
“เราไม่ได้แค่อยากเปลี่ยนผ่าน แต่อยากนำพาอุตสาหกรรมไทยชนะไปด้วยกัน บนรากฐานของความร่วมมือที่แท้จริง” — ดร.ชนะ ภูมี
